Niet gezien worden.
Niet gehoord worden.
Het gevoel hebben dat je niet bestaat, of dat je er niet toe doet.
Dat zijn moeilijke dingen in een relatie. Ze raken aan iets fundamenteels. Aan bestaansrecht. Aan veiligheid. Want dat gebeurt wanneer het aan erkenning ontbreekt.
Hoe gebrek aan erkenning eruitziet
Dat is meestal niet door onwil, maar door hoe gesprekken verlopen. Het gebeurt wanneer je partner ontkent hoe het voor jou is. Wanneer jouw ervaring wordt verkleind, genegeerd of weggeredeneerd met een “ja, maar…”.
Misschien hoor je iets als:
- “Zo bedoelde ik het niet.”
- “Dat valt toch wel mee?”
- “Je moet het ook van mijn kant bekijken.”
Wat er dan gebeurt, is subtiel maar ingrijpend. Niet alleen in het gesprek, maar in je lijf.
Wat er gebeurt zonder erkenning
Want wanneer je ervaring niet erkend wordt, schiet je systeem in de stress. In je lijf, hart en hoofd ontstaat onrust. Je voelt je onveilig, miskend of ondergraven. Alsof je moet vechten om te mogen bestaan.
In zo’n situatie lijken er vaak nog maar drie opties:
• vechten voor je waarheid
• opgeven en weggaan
• of jezelf laten overspoelen en inslikken
Welke keuze je ook maakt, de liefde wordt er langzaam door uitgehold. En de ruimte om jezelf te zijn, wordt steeds kleiner.
Erkennen is simpel — en moeilijk
Het alternatief is eenvoudig te verwoorden, maar soms best lastig om in de praktijk te brengen: erkennen. Dit betekent:
• zien wat er bij je partner is, zoals het is
• dat benoemen
• en het omarmen, het goed vinden.
En, niet onbelangrijk, zonder daar je eigen mening, oplossing of argumenten tegenover te plaatsen.
Dat is moeilijk, omdat we vaak geneigd zijn om te reageren. Om iets recht te zetten, uit te leggen of te fixen, zeker als we het gewoon echt niet mee eens zijn of ons aangevallen voelen. Maar bij erkenning is belangrijk om dat alles niet te doen.
Wat erkenning met ons doet
Pas wanneer je partner écht erkent wat er in jou leeft, verandert er iets. Je zenuwstelsel komt tot rust. Je voelt je veiliger. Je hoeft dus niet langer te vechten om gehoord te worden.
Ook je zelfbeeld wordt sterker. Soms weten we pas iets van onszelf, wanneer een ander het benoemt. En wanneer onze partner de mooie en goede dingen aan ons bevestigt, kunnen we die beter in onszelf herkennen. Wel zo fijn…
Door die veiligheid en het betere zelfbeeld, kunnen we ons beter verbinden. Niet omdat het probleem meteen opgelost is, maar omdat het dus veilig is om ons kwetsbaar op te stellen en om eerlijjk te zijn.
Het gevoel dat dan ontstaat is eenvoudig en diep tegelijk: “Ik mag er zijn zoals ik ben.”
Erkenning is geen instemming
Een belangrijk misverstand is dat erkennen betekent dat je het eens moet zijn met de ander. Dat is niet zo. Je kunt iemand erkennen zonder diens perspectief over te nemen.
Erkenning gaat niet over gelijk, maar over gezien worden. Over het serieus nemen van iemands innerlijke ervaring. Juist dat maakt het mogelijk om daarna weer verder te praten.
Praktisch: hoe geef je erkenning?
Erkenning is geen kunstje, maar je kunt het wel oefenen. Deze vier stappen helpen:
- Kijk zuiver
Vraag jezelf af: wat speelt er écht bij mijn partner? - Bevestig
Zeg bijvoorbeeld: “Ik zie het” of “Ik snap dat dit je raakt.” - Blijf erbij
Los niets op. Wees aanwezig. Wees getuige. - Waardeer
Omarm wat de ander deelt, ook als het kwetsbaar of ongemakkelijk is.
Deze houding maakt vaak meer los dan duizend oplossingen.
Zinnen die erkenning geven
Erkenning zit vaak in eenvoudige zinnen, zoals:
- “Je hebt gelijk, ik ben dat vergeten.”
- “Ik zie dat je boos bent.”
- “Ik merk dat je hier echt je best voor deed.”
- “Volgens mij zit je nog met gisteren.”
Het gaat niet om perfecte woorden, maar om de intentie erachter: dat het er is en er mag zijn.
Een kleine oefening voor vandaag
Kies vandaag één moment waarop je partner iets deelt. Iets kleins of iets groots. Een lach, een irritatie, een verhaal, een teleurstelling of iets anders.
Doe dan maar één ding: geef één erkenningszin die begint met “Ik zie dat…” of “Ik merk dat…”
En stop daarna. Geen uitleg. Geen oplossing. Geen “ja, maar…” Laat een seconde stilte vallen. Kijk even naar je partner. Adem.
Merk op wat er gebeurt. Wordt de sfeer zachter? Rustiger? Opent er iets?
Wat herkende je in dit blog?
Wij zijn Ilja en Fleur. Relatietherapeuten, auteurs van het boek De Kunst van Relaties en al 14 jaar een stel.
We hebben al honderden stellen begeleid naar betere communicatie, minder ruzie, herstel van vertrouwen, en meer intimiteit en verbinding.
Lopen jullie vast? Willen jullie weten wat er mogelijk is in jullie relatie?
Plan dan een gratis en vrijblijvende kennismaking met ons via Zoom. We luisteren graag naar jullie situatie en denken mee over een passende volgende stap.
Behoefte aan meer relatietips en inspiratie? Schrijf je dan hieronder in voor onze maandelijkse nieuwsbrief.
