In het begin is er een vonk. Twee mensen kiezen voor elkaar en bouwen samen een leven op. Er is liefde, vertrouwen, verbinding, genot, en vele mooie gedeelde ervaringen.

Maar na verloop van tijd kan de sfeer omslaan en komen er ruzies en vermoeidheid. Of teleurstelling en kritiek. Soms ontstaat er geleidelijk een afstand waarin steeds minder gedeeld wordt.

Gelukkig hoeft dat niet meteen alarmerend te zijn. Veel stellen komen er samen uit en leren zo steeds beter op elkaar te bouwen. Dat geeft vertrouwen voor de toekomst.

Maar soms lopen stellen echt vast. Een kleine hobbel wordt een langere periode. Een periode wordt een ingesleten patroon. En dat patroon kan een onoverbrugbaar probleem worden dat langzaam aan de basis vreet.

Op welk moment is het dan goed om wel hulp in te schakelen in de vorm van relatietherapie? In dit blog delen we signalen waar je op moet letten én wat er kan gebeuren als je te lang wacht.

Wanneer is het dan wel tijd om in relatietherapie te gaan?

Van de stellen die wij begeleiden in onze praktijk voor relatietherapie in Haarlem, horen wij verschillende redenen om onze hulp in te schakelen. Hier zijn de 5 meest voorkomende signalen:

  1. Jullie zitten vast in ongezonde of pijnlijke patronen en komen er zelf niet meer uit. Met een patroon bedoelen we dat jullie automatisch op elkaar reageren en dat die reacties zorgen voor meer spanning, ontevredenheid of conflict. Jullie hebben al veel geprobeerd, maar vallen steeds terug in hetzelfde patroon, waardoor een echte oplossing uitblijft. Wij noemen dat ook wel eens met een knipoog relatiepingpong.
  2. Één van jullie of jullie beiden missen iets fundamenteels in de relatie, iets dat enorm belangrijk is voor bijvoorbeeld je veiligheid of welzijn. Denk aan respect, intimiteit, openheid, begrip of het gevoel geliefd en gewaardeerd te zijn. Ondanks allerlei pogingen lukt het de ander niet om je dat te geven, of niet genoeg, waardoor frustratie of teleurstelling blijft groeien.
  3. Conflicten escaleren, waardoor er pijnlijke dingen worden gezegd of gedaan die vervolgens niet goed worden uitgepraat. Dan blijft niet alleen de onderliggende oorzaak van het conflict onopgelost, maar wordt ook het conflict zelf een nieuwe bron van spanning. Zo ontstaat een neerwaartse spiraal die de veiligheid, het respect en het vertrouwen in de relatie aantast.
  4. Er ontstaat afstand, waardoor jullie elkaar uit het oog verliezen, minder met elkaar praten en je emotioneel van elkaar afsluiten. Die afstand wordt steeds groter en daardoor moeilijker te overbruggen, totdat jullie steeds meer langs elkaar heen gaan leven. Jullie halen je vervulling steeds vaker buiten de relatie, bijvoorbeeld uit werk of vriendschappen, of gaan emotioneel of fysiek naar een ander toe bewegen.
  5. Jullie vermijden het om iets aan te kaarten dat eigenlijk heel belangrijk is voor één van jullie of voor de relatie. Bijvoorbeeld dat je niet meer zegt als iets niet oké is, als je iets wezenlijks mist of als je met een frustratie rondloopt die niet vanzelf weggaat. Zulke dingen hopen zich op en worden na verloop van tijd alleen maar groter.

Los van deze vijf signalen, kunnen er nog vele andere redenen zijn om professionele hulp in te schakelen. De meest simpele is misschien wel het basale gevoel “dat dit niet langer werkt” of “ik kan dit niet langer”. Dan hoef je niet eens te weten wat exact het probleem is, alleen dat er echt een andere koers nodig is. Het is belangrijk om dit serieus te nemen.

Waarom vroege hulp zoveel kan opleveren

En wanneer je dat serieus neemt, hoe eerder je erbij bent, hoe groter de kans dat er genoeg basis is om op te bouwen. Naast frustratie is er dan nog verlangen. Los van pijn en verdriet, is er nog betrokkenheid en hoop. Zo lang er nog iets van affectie en bereidheid is, is de kans op herstel veel groter.

In dat geval kan relatietherapie niet alleen een probleem oplossen, maar ook jullie relatie sterker te maken. Bijvoorbeeld, door beter te communiceren, sneller conflict op te lossen of meer ruimte te maken voor waardering.

Plus, een veelvoorkomend misverstand is dat relatietherapie alleen over moeilijke gevoelens en problemen gaat. Natuurlijk, frustraties en teleurstellingen zijn vaak de aanleiding, maar in relatietherapie komen stellen juist ook weer het mooie van elkaar tegen, zodat die oorspronkelijk vonk weer over kan slaan.

Dus relatietherapie kan ook een plek van groei zijn. Een plek waar oud zeer kan worden losgelaten, waar de relatie zich opnieuw uit kan vinden, waar partners sterker uitkomen. Waardoor er meer ruimte is voor vertrouwen, plezier, intimiteit en toekomstdromen.

Waarom stellen niet eerder in relatietherapie gaan?

Dit alles klinkt best logisch. Toch zijn er redenen dat stellen alsnog niet in therapie gaan, ondanks de signalen, ondanks het feit dat de moeilijkheden alsmaar groter worden. In de loop der jaren hebben wij de volgende redenen gezien bij onze stellen:

  • Hulp zoeken kan voelen als gezichtsverlies of een persoonlijk falen.
  • Met kinderen, werk en andere verplichtingen voelt het alsof er geen ruimte voor is.
  • Het kan te moeilijk zijn om de problemen onder ogen te zien.
  • Het kan moeilijk zijn om over gevoelens te praten.
  • Er is een zorg dat een therapeut ons de schuld zal geven of ons niet zal begrijpen.
  • Het ligt eigenlijk vooral aan de ander en die moet het maar oplossen.
  • Relatietherapie kost teveel tijd, geld en energie.

Wat we ook vaak zien, is dat één van de partners de ernst ontkent of het vindt meevallen. De ene partner denkt al maanden: zo wil ik niet verder. De andere denkt: het valt toch wel mee, ik kan leven met de relatie zoals die is.

Dat verschil doet veel met een relatie. Degene die zich zorgen maakt, voelt zich steeds minder gehoord. Degene die de urgentie niet voelt, ervaart de ander als te zwaar of te kritisch. Zo groeit niet alleen het probleem, maar ook het onbegrip eromheen.

Wat te lang wachten met hulp inschakelen met je relatie doet

In onze praktijk voor relatietherapie zien we ook wel stellen die te laat komen, waardoor er bijna teveel is gebeurd om van te herstellen. Eigenlijk zijn er door het te lange wachten drie problemen ontstaan.

Ten eerste is het ene probleem waar het allemaal mee begon geëscaleerd tot een veelvoud aan problemen. Deze versterken elkaar en lopen door elkaar, waardoor stellen het overzicht verliezen en zich overweldigd voelen. Bijvoorbeeld:

  • Een verschil van mening over de opvoeding van de kinderen, ontaardt in zich herhalende ruzies. Die worden niet goed uitgepraat, waardoor de frustratie stijgt en de toon verhardt. Beide partners lopen op een gegeven moment op eierschalen en elke willekeurige wrijving kan leiden tot een explosie, waardoor partners elkaar gaan vermijden en de afstand steeds groter wordt. Na verloop van tijd doet iedereen maar zijn eigen ding.
  • Een verschil in behoefte aan nabijheid wordt een patroon waarin de één steeds meer contact zoekt en de ander zich steeds verder terugtrekt. Gesprekken daarover voelen als kritiek, waardoor kwetsbaarheid wordt vermeden en lichamelijke intimiteit afneemt. Één partner zoekt die intimiteit buitenshuis, waardoor een diepe vertrouwensbreuk ontstaat en er helemaal geen ruimte meer is voor verbinding.
  • Een terugkerende irritatie over het huishouden wordt het bewijs dat de ander je laat zitten. Elk gesprek erover voelt als een persoonlijke aanval, waarbij beide partners zich zo afgewezen voelen dat ze steeds minder bereid zijn om zich voor elkaar en de relatie in te zetten. Er ontstaat een diep gevoel van miskenning en afwijzing.

Een tweede probleem van te lang wachten is dat het de basis van de relatie ernstig verzwakt. Vertrouwen en waardering maken plaats voor wantrouwen en kritiek. Begrip en respect worden steeds meer vervangen door afwijzing en minachting. Er is steeds minder tederheid en bereidheid om naar elkaar te luisteren. Vriendschap maakt plaats voor het gevoel dat partners elkaar vooral als probleem zien.

Ten derde zijn stellen door alle ruzies en stress behoorlijk vermoeid en staan ze op het punt om de handdoek in de ring te gooien. De hoop dat het beter wordt verdwijnt, er is minder kracht om alles aan te kunnen en de wil om er voor te gaan verdampt. Wat overblijft is moedeloosheid en gelatenheid, iets dat aanstekelijk werkt. Als jij er niet voor wil vechten, dan hoef ik ook niet meer. Partners checken emotioneel en soms ook fysiek uit.

Eigenlijk zijn dit stuk voor stuk ook sterke signalen dat het hoogste tijd is om de hulp van ervaren relatietherapeuten in te schakelen.

Wat herkende je in dit blog?

Wij zijn Ilja en Fleur. Relatietherapeuten, auteurs van het boek De Kunst van Relaties en al 14 jaar een stel.

We hebben al honderden stellen begeleid naar betere communicatie, minder ruzie, herstel van vertrouwen, en meer intimiteit en verbinding.

Lopen jullie vast? Willen jullie weten wat er mogelijk is in jullie relatie?

Plan dan een gratis en vrijblijvende kennismaking met ons via Zoom. We luisteren graag naar jullie situatie en denken mee over een passende volgende stap.

Behoefte aan meer relatietips en inspiratie? Schrijf je dan hieronder in voor onze maandelijkse nieuwsbrief.